کابل مفتولی در معنای دقیق، هادی تک‌مفتولی دارد؛ اما همه کابل‌های سخت یا زمینی تک‌مفتولی نیستند. برای سفارش، کلاس هادی را از مشخصات مدل بخوانید.
مفتولی دقیقاً یعنی چه؟
هادی کلاس ۱ از یک مفتول ساخته می‌شود. در مقابل، هادی کلاس ۲ چندمفتولی است و عموماً برای نصب ثابت به کار می‌رود. در زبان بازار ممکن است هر دو را «مفتولی» بنامند؛ همین کاربرد غیر دقیق می‌تواند در سفارش، اتصال و انتظار از انعطاف کابل اشتباه ایجاد کند.
همچنین کابل چندرشته می‌تواند در هر رشته هادی تک‌مفتولی داشته باشد. بنابراین «چندرشته بودن» و «چندمفتولی بودن هر هادی» دو ویژگی جدا هستند. تعداد رشته، کلاس هادی و سطح مقطع را در درخواست خرید در سه بخش روشن کنید.
مرجع این بخش: Eland Cables؛ ساختار هادی و کلاس‌های ۱، ۲، ۵ و ۶
چرا فقط به قطر ظاهری نگاه نکنیم؟
در معرفی هادی، سطح مقطع نامی و حدود مقاومت اهمیت دارند. قطر روی عایق، قطر مس نیست؛ حتی قطر مجموعه تارها نیز بدون شناخت ساختار، معیار کاملی برای داوری محصول نیست. استاندارد IEC ۶۰۲۲۸ الزامات مربوط به هادی‌های کابل‌های قدرت و سیم‌های عایق‌دار را معرفی می‌کند.
این استاندارد به‌تنهایی تمام مشخصات عایق، روکش، ولتاژ و محیط نصب را تعیین نمی‌کند. برای این موارد باید مدارک نوع کابل و برگه فنی همان مدل بررسی شوند. عبارت کلی «مطابق استاندارد» بدون شماره و دامنه مرتبط، اطلاعات کاملی برای سفارش نیست.
مرجع این بخش: IEC ۶۰۲۲۸:۲۰۲۳؛ معرفی استاندارد هادی کابل‌های عایق‌دار
تفاوت با افشان در تصمیم عملی
| موضوع | هادی کلاس ۱ یا ۲ در کابل نصب ثابت | هادی افشان در کابل متناسب |
|---|---|---|
| شکل هادی | تک‌مفتولی یا چندمفتولی نسبتاً سخت | تارهای ریزتر |
| خمش و جابه‌جایی | حدود نصب و شعاع خمش باید رعایت شود | انعطاف بیشتر؛ حرکت دائم نیازمند مدل مخصوص است |
| اتصال | ترمینال باید با جنس و کلاس هادی سازگار باشد | آماده‌سازی و مهار تارها طبق دستور سازنده |
| جریان مجاز | از جدول ساختار و روش نصب | از جدول ساختار و روش نصب |
| دفن یا رطوبت | تنها با تأیید ساختار کامل محصول | تنها با تأیید ساختار کامل محصول |
این مقایسه رتبه‌بندی کیفیت نیست. حتی دو کابل با کلاس هادی یکسان، ممکن است روکش و استاندارد کاربرد متفاوت داشته باشند. انتخاب از روی یک ویژگی، بقیه کنترل‌های پروژه را حذف نمی‌کند.
آیا کابل مفتولی همیشه کابل زمینی است؟
خیر. زمینی بودن، به مجاز بودن کل محصول برای روش نصب موردنظر مربوط است. جنس و ضخامت لایه‌ها، حفاظت مکانیکی، شرایط رطوبت و دستور نصب باید روشن باشند. تک‌مفتولی بودن یک هادی، اجازه دفن مستقیم در خاک ایجاد نمی‌کند.
از طرف دیگر، کابل نصب ثابت ممکن است هادی کلاس ۲ داشته باشد. در سایزها و ساختارهای مختلف، شکل هادی نیز می‌تواند تغییر کند. نام خانواده را با کلاس و شکل هادی همان سایز تطبیق دهید و از عکس یک مدل برای قضاوت درباره مدل دیگر استفاده نکنید.
در نصب و سفارش چه مواردی مهم است؟
- عنوان مدل و کلاس هادی را از برگه فنی استخراج کنید.
- شعاع خمش و روش کشیدن کابل را با محدودیت سازنده تطبیق دهید.
- جنس و کلاس هادی را به مسئول انتخاب ترمینال و کابلشو اعلام کنید.
- نوع مسیر، طول و شرایط محیطی را پیش از خرید ثبت کنید.
- کنترل جریان، افت ولتاژ و حفاظت را مستقل از عنوان «مفتولی» انجام دهید.
اگر در پیش‌فاکتور «کابل مفتولی» نوشته شده ولی پروژه کلاس مشخصی خواسته، پیش از تأیید خرید توضیح کتبی بگیرید. کمک می‌کند پرسش‌های سفارش را مرتب کنید.
خم‌کردن و اجرای مسیر با هادی مفتولی
هادی مفتولی سخت‌تر است و در خم‌های تکراری یا ارتعاش مستمر زودتر خسته می‌شود. هر چه سطح مقطع بزرگ‌تر باشد، این ملاحظه مهم‌تر است.
- مسیر را طوری طراحی کنید که خم کمتر و ملایم‌تر باشد.
- پیش از خریدن، حداقل شعاع خم همان مدل را بخوانید.
- برای مسیرهای دارای ارتعاش یا حرکت، مدل انعطاف‌پذیرتر را با فروش بررسی کنید.
- اتصال سر هادی را با ابزار و ترمینال مناسب هادی سخت انجام دهید.
پرسش‌هایی که پیش از خرید باید جواب بدهید
- مسیر ثابت است یا ممکن است حرکت و ارتعاش داشته باشد؟
- کابل دفنی، داخل لوله، روی سینی یا روکار نصب می‌شود؟
- ترمینال مقصد برای هادی سخت مناسب است؟
- سطح مقطع و کلاس هادی در مشخصات مدل صریح نوشته شده است؟
- طول هر حلقه یا قرقره با مسیر شما هماهنگ است؟
پرسش‌های متداول
کابل نیمه‌افشان همان افشان است؟
خیر؛ معمولاً نیمه‌افشان به هادی کلاس ۲ اشاره دارد و با هادی انعطاف‌پذیر کلاس ۵ یکی نیست.
کابل سفت‌تر جریان بیشتری تحمل می‌کند؟
سفتی معیار تعیین جریان مجاز نیست؛ شرایط حرارتی و ساختار مدل اهمیت دارند.
آیا برای قطعه متحرک می‌توان کابل نصب ثابت به کار برد؟
تنها اگر سازنده کابل و تجهیز آن کاربرد را تأیید کرده باشند. کابل نصب ثابت را خودسرانه جای کابل مخصوص حرکت نگذارید.
محصولات مرتبط با این موضوع
این کالاها برای مطالعه ساختار و مشخصات معرفی شدهاند؛ انتخاب سایز یا تأیید کاربرد در یک مدار مشخص نیستند.
کابل زمینی ۳x۲.۵ افشارنژاد خراسان
نمونهای از همین حوزه برای مقایسه ساختار، سایز و مشخصات.
۴۹۰,۰۰۰ تومان
کابل زمینی ۴x۶ افشارنژاد خراسان
نمونهای از همین حوزه برای مقایسه ساختار، سایز و مشخصات.
۱,۳۵۵,۰۰۰ تومان